Uitgelicht: H. F. van Steensel en het Kunstenaarsfonds

Maud Verheijen 4 september 2020

Met de bijdrage van het Kunstenaarsfonds heeft kunstenares H.F. van Steensel de materialen gekocht om haar werk ‘A Journey to Ireland’ te vervaardigen. 

Wij spraken over:

Hoe haar werkdag eruit ziet

In haar atelier valt prachtig licht door de dakramen en is overal wat gaande. Naast atelier voor haar schilderijen, prenten en gedichten, dient de ruimte ook als werkplaats voor overig beeldend werk en zelfs voor de kunst van het repareren van fietsen. Op de vraag hoe haar werkdag eruit ziet komt er zo ook een bijpassend antwoord: ze staat rond een uur of 7 op, gaat naar het atelier, vertrekt even later met de hond voor een rondje hardlopen en komt weer terug in het atelier. Haar werk en leven lopen door elkaar als één geheel. De doordeweekse dag verschilt zodoende weinig van een weekenddag. 

Zij ziet kunst als de witregel in het dagelijks leven, als een ontspanning en oplading.”

Hoe ze in de kunst terecht is gekomen

Er is niet één moment geweest waarin Van Steensel heeft besloten om beeldend kunstenaar te worden. Tijdens haar studie Nederlandse taal- en letterkunde overkwam het haar. Zo rolde ze in de wereld van de kunst door gesamtkunstwerken en haar vrienden van de Rietveld academie. Al snel is kunst onmisbaar geworden. Zij ziet kunst als de witregel in het dagelijks leven, als een ontspanning en oplading. Je kunt niet benoemen waar het gebeurt maar het staat in directe verbinding met je hart en hoofd.

Haar inspiratiebronnen

Van Steensel raakt geïnspireerd door architectuur, taal, foto’s en film. Ze haalt dan ook veel inspiratie en kracht uit de momenten waarop dit samenkomt. Zo was de compositie van Amerikaanse componist David Lang op het George Gershwinplein bijvoorbeeld, een bijzonder krachtig moment. Ook andere schilders brengen haar inspiratie, zoals Willem de Kooning. 

Wanneer een doek bestaat uit gebruikte materialen heeft het al leven van zichzelf.” 

Haar werkwijze

Opvallend aan de werken van Van Steensel is het gebruik van verschillende materialen. Gerecycled hout en linnen van oude gordijnen of kledingstukken vormen de basis van haar schilderijen, het doek. Niet alleen de stukken stof die in het schilderij zijn verwerkt maar ook het frame en het doek zelf bestaan uit hergebruikte materialen. Deels uit duurzaamheidsoverwegingen en deels omdat een nieuw “perfect” doek kopen om kunst op te maken haar tegenstaat. Wanneer een doek bestaat uit gebruikte materialen heeft het al leven van zichzelf. Dat leven implementeert zij in haar kunst waardoor het kunstwerk op natuurlijke wijze tot stand komt. Zodra het doek gereed is, begint het proces. Van Steensel werkt het liefst zonder plan. Ze laat het proces gebeuren. Kleuren worden bij voorkeur niet bewust gekozen maar zijn onderdeel van het proces.  Dat zij geen vastomlijnd idee heeft over het eindresultaat, betekent niet dat ze nooit vastloopt. Wanneer dit gebeurt, zetten haar kwasten disruptieve vegen op het doek of wisselt ze haar werk af en gaat verderop prent. Op de vraag wanneer ze tevreden is met haar werk antwoord ze dat het lastig is om daar een eenduidig antwoord op te geven. Soms werkt ze namelijk dicht op het schilderij en dan is ze tevreden, maar na een stap naar achter moet het toch anders. 

En dan opeens, is het werk af. Het komt als het ware ‘thuis’. Dit besef is vaak plotseling en wel eens met tegenzin, want soms is het fijn als het nog niet af is laat Van Steensel mij weten. 

Ze omschrijft de verandering in het karakter van haar werken zoals het aaien van een hond.

Haar werken

Ze schildert expressief en abstract maar daar binnen zitten nog vele verschillen. De ene keer is ze disruptiever geweest, de andere keer gebruikt ze de vormen van letters, zoals in Brownsville.

Bownsville (2020)

Ze omschrijft de verandering in het karakter van haar werken zoals het aaien van een hond. De ene keer aai je de hond rustig over zijn bol – ga je gecontroleerder over het doek (zoals in Milwaukee), en een andere keer geef je de hond een goeie aai over zijn bol met een wildere beweging – is je aanpak op het doek vrijer (zoals in Grana 2).

Milwaukee (2020)
Grana 2 (2020)

Momenteel is Van Steensel op reis, in haar gedachten weliswaar want de COVID-19 maatregelen houden ons nog even binnen. Ze reist op deze manier heel Amerika af in haar bovenkamer en dat uit zich op haar doeken – u kunt haar reizen volgen op haar blog. Daarnaast is ze momenteel bezig met een werk dat meerdere lagen bevat, elke laag vormt een kunstwerk op zichzelf. Het doek wordt een schilderij, daar wordt een foto van gemaakt en vervolgens wordt er een nieuw schilderwerk overheen geschilderd. Wilt u meer zien van haar werk of haar werk huren/kopen? Zie hier welke werken er nog beschikbaar zijn.

“De olieverf en de papieren dragers liggen helaas niet klaar bij het grofvuil.”

Het kunstenaarsfonds

Over ‘A Journey to Ireland’, werken op linnen en papier, en een eigenhandig gemaakt boekwerk met gedichten en tekeningen zegt ze: ‘A Journey to Ireland’ is ontstaan tijdens een periode waarin ik veel in het werk van, en over Samuel Beckett, zijn vriendschappen (met bijvoorbeeld Bram van Velde) en zijn leven las. De beelden kwamen voort uit mijn reis door de landschappen en de sfeer die daarbij in mijn hoofd ontstonden.”  Maar “de olieverf en de papieren dragers liggen helaas niet klaar bij het grofvuil” en daarom heeft ze in de herfst van 2018 aanspraak gemaakt op het kunstenaarfonds. De bijdrage vanuit het fonds voorziet haar momenteel nog steeds van materialen en zodoende kan ze aan de slag blijven. 

Kijkje ook even op een van haar eigen blogs met olieverven, werk op papier en gedichten.