LAMU, EILAND VAN DROMEN

We zitten in de galerieruimte van Beeldend Gesproken. Svetlana Tiourina en ik. Om ons heen is er een feest gaande. Aan de wanden hangen haar schilderijen van Lamu, een subtropisch eiland voor de kust van Kenia. Waar Svetlana nu al jaren lang in februari verblijft. En ze voelt zich daar goed. Dat kun je aan het werk wel zien. Het is alsof je niet in een galerie zit maar op het eiland zelf bent. Eensgezind toveren de kleurige doeken een wereld tevoorschijn die als een levend decor om ons heen hangt. Het is een wereld die vooral door vrouwen en meisjes bevolkt wordt. Lachend, gesticulerend, dansend en spelend bewegen ze zich door de ruimte van de galerie. Een eiland waar de mensen gelukkig zijn. Het kan niet anders. Het spat er vanaf. Geen wanklank te zien. Een hemels tafereel. Waar alleen nog geluk bestaat !

Svetlana vertelt hoe ze er iets gevonden heeft wat tot nu toe ontbrak in haar bestaan. Een wereld waarin je je verbonden voelt met de mensen om je heen. Iets wat ze tot nu toe alleen in haar dromen in het atelier vond en weergaf op haar doeken. Geïdealiseerde beelden van schoonheid en geluk. Maar eenmaal buiten het atelier trof ze een samenleving waarin ieder alleen voor zichzelf leeft en uitsluitend aan het eigen belang denkt. Alsof ze in twee werelden leeft. Die van het gelukzalige bestaan in haar atelier en die van een ontluisterend harde maatschappij buiten op straat. Haar werk uit die jaren laat vooral de liefdevolle beelden zien uit de droomwereld waarin ze leeft, binnen de geborgenheid van haar huis. In die wereld beschermt het schilderen haar ook tegen nare dromen en hallucinaties die haar soms lastig vallen. Als ze schildert verlost ze zichzelf niet alleen van een onvriendelijke buitenwereld maar ook van een nare binnenwereld. Het schilderen brengt haar in hogere sferen. Ze wordt opgenomen in een hemelse omgeving die ze zelf heeft geschapen.

Maar in Lamu heeft Svetlana een droomwereld gevonden die echt bestaat. Op dat eiland is er geen tegenstelling tussen het individu en de samenleving. Je bent er gelukkig temidden van en met de anderen. En dat geluk straalt in deze zaal van de wanden af. Overal lachende gezichten en mooie kleren. Vrolijke bewegingen en vrolijk gezang. Al kun je het gezang niet horen. Svetlana heeft op Lamu haar hemel op aarde gevonden. Dat is wel duidelijk. En ik kom onder de bekoring van deze haast onwerkelijke gelukzaligheid die om me heen over de wanden danst.

In het midden van de zaal staat een koffer die aan beide zijden beschilderd is. Als een levend bewijs van de reis die Svetlana heeft gemaakt. Een reis van de fantasie naar de werkelijkheid.
Maar ook een reis tussen dat wat in het binnenste van de koffer verborgen zit en wat aan de buitenkant zichtbaar wordt. Het bezweren van al die nare beelden die haar lastig kunnen vallen in donkere momenten. Schilderen kan haar dan redden. Dat is het verhaal van Svetlana.

Lamu biedt haar een harmonieuze wereld waarin het goed toeven is en ze heeft dat geluk in haar schilderijen vast gelegd en opgeslagen. Om er op elk gewenst moment in terug te kunnen keren, voor als er moeilijke dagen komen. En wij ? Wij kunnen weer even zien hoe een samenleving mensen kan samen brengen en verbinden in plaats van afzonderen en laten vereenzamen. Zoals dat helaas in onze samenleving gebeurt.

Kees Hordijk