CHANOEKA

Door Kees Hordijk

Als je deze dagen bij Beeldend Gesproken naar binnen loopt zie je direct rechts  een imposant schilderij hangen: “Chanoeka”. Je ziet er typisch Joodse kandelaars op afgebeeld. Koppen van rabbi’s. Rollen met heilige Thora teksten. Het doek is een feest van kleur en voorstelling. Chanoeka is het Joodse feest van de lichtjes dat eind december gelijk met  Kerst gevierd wordt. En als er ding in deze expositie duidelijk wordt getoond dan is het wel dit feest van het licht. “Let the Light be Us”. Zo heet de expositie van Yair Aa. En dat licht straalt door de hele galerie heen. Links zie je een reeks van portretten. Het zijn dierbare mensen uit Yair’s leven. Zijn ouders, zijn familie en vrienden.

Want Yair kun je niet los zien van zijn familie.  De geschiedenis heeft hen aan elkaar gesmeed.

Zijn opa komt om in een Duits concentratiekamp.

Zijn vader die naar Israël verhuist, is parachutist en vecht in de 6-daagse oorlog. Na de oorlog wordt hij opgenomen in een psychiatrische kliniek vanwege oorlogstrauma’s en ook Yair ondergaat een zelfde lot. Opgegroeid in Israël gaat hij als 18 jarige in militaire dienst en vecht in Libanon op de Golan hoogte. Na de oorlog lijdt hij aan depressies en wordt opgenomen in een kliniek waar hij elektroshocks ondergaat. Zijn moeder heeft hij al eerder verloren.

Hij besluit om naar zijn oma te gaan in Nederland. Die ontvangt hem als een zoon. Voor zijn plezier gaat hij fotograferen en ontdekt zijn artistieke talent. Volgt lessen aan de Rietveld academie maar maakt deze niet af. Opnieuw wordt hij geteisterd door psychische klachten. Krijgt last van psychotische episodes. Een opname van enkele jaren in de psychiatrie volgt.

Pas daarna kruipt Yair langzaam uit dit ellendige dal en wordt kunstenaar. Niet met de camera maar met het penseel. Een brief van zijn vader vertelt over de trots die deze voelt bij het kunstenaarschap van zijn zoon maar helaas vindt Yair deze brief pas vele jaren na de dood van zijn vader. Hij ligt hier op tafel, temidden van al het werk dat Yair de afgelopen tijd heeft gemaakt en dat getuigt van zijn wederopstanding.

Tegen de achterwand zie ik bloemstillevens. Ze vertellen over zijn liefde voor bloemen en voor zijn vader. Als kind groeide hij op tussen de kassen van zijn vader, die vol met bloemen stonden. Daar stond ook een Hollandse molen die zijn vader zelf had gebouwd, getuigend van zijn liefde voor het land van herkomst.

Op de grond liggen gezichten. Geschilderd op stukken leisteen. Talloze ogen staren de kijker aan. Sommigen kijken je verschrikt aan. De rimpels in het voorhoofd getuigen van een andere werkelijkheid die ook bestaat. Een van zorgen, angsten, en hersenspinsels. Yair kent ze als geen ander. Maar de kleuren overwegen. Het feest van het licht voert de boventoon op deze expositie. Onmiskenbaar. “Let the Light be Us”.